RIO DE JANEIRO – هوانوردی پیشرفته اغلب بزرگ‌ترین نقطه‌ضعف خود را نه در ابرها، بلکه روی کف آشیانه پیدا می‌کند. از تاریخ 6 فوریه 2026، تحقیق دربارهٔ فرود اضطراریِ 2 ژانویهٔ یک Omni Táxi Aéreo Airbus H160 وارد مرحله‌ای دراماتیک شده است. دوربین‌های مداربستهٔ تازه‌منتشرشده از تأسیسات نگهداری اپراتور نور شدیدی روی رویه‌های زمینی که تنها چند روز پیش از سقوط هواپیما در اقیانوس انجام شده‌اند، افکنده‌اند.

چشم «بی‌پلک» دوربین‌های آشیانه، رشته‌ای از رخدادها را در 24 دسامبر 2025 ضبط کرده است که ممکن است سرنوشت این هلیکوپتر پیشرفته را رقم زده باشند. به‌نقل از به‌روزرسانی مقدماتی منتشرشده توسط Aviation Accident Investigation and Prevention Centre (CENIPA)، به نظر می‌رسد که تصاویر نشان می‌دهند یک مؤلفهٔ حیاتی، یعنی یک میلهٔ تغییر گام روتور اصلی، هنگام انجام سرویس توسط تکنسین‌ها قفل شده است.

{{AD}}

حادثهٔ نگهداری 24 دسامبر

هواپیما با ثبت PR-OFB در شب کریسمس تحت Swashplate Bearing Functional Test بود. این رویهٔ خاص مستلزم بی‌حرکت‌سازی مؤلفه‌های کنترل پرواز است، اما شواهد ویدیویی حاکی از انحراف از پروتکل‌های اجباری ایمنی است.

در تازه‌ترین به‌روزرسانی خود، CENIPA خاطرنشان کرد:

«تصاویر دوربین‌ها نشان داد که در زمان انجام سرویس‌های نگهداری، کاولینگ ثابت MGB سمت راست بر روی هواپیما نصب شده است و میله‌های تغییر گام در حالی که تیغه‌های روتور اصلی در حال چرخش بودند، نه مهار شده بودند و نه بی‌حرکت شده بودند.»

تصاویر نشان می‌دهد میلهٔ تغییر گام برای تیغهٔ "سفید" در هنگام چرخش دستی روتور به‌طور واضح مقابل کاولینگ ثابت گیر کرده است. این تداخل مکانیکی اکنون تمرکز اصلی محققان است که در تلاش‌اند تعیین کنند آیا این رخداد موجب تغییر شکل پلاستیکی و سپس شکست خستگی میله در طول پرواز شده است یا خیر.

{{REC}}

گسیختگی فنی و بحران در ارتفاع

پرواز 2 ژانویه انتقالی مرسوم به‌صورت برون‌ساحلی از Cabo Frio (SBCB) به Deep Blue Maritime Unit بود. مأموریت تا زمانی که هواپیما به سرعت کروز 130 knots در ارتفاع 4,500 feet رسید، بدون حادثه پیش رفت. در آن لحظه، سر بالایی میلهٔ بالایی مجموعهٔ تغییر گام تیغهٔ سفید پاره شد.

لرزه‌های ناشی از آن چنان شدید بود که خدمهٔ پروازی گزارش دادند آن‌ها «نمی‌توانستند ابزارها را بخوانند.» در مواجهه با از دست دادن فاجعه‌بار اختیارات کنترل، خلبانان فرایند اتوروتیشن اضطراری و فرود کنترل‌شده در آب را آغاز کردند.

«در این مرحله از تحقیق، قابل نتیجه‌گیری نیست که آیا گیرکردگی مشاهده‌شده در فیلم‌ها به تغییر شکل پلاستیکی دائمی که در یاتاقان سر میلهٔ بالایی تیغهٔ سفید مشاهده شده است، کمک کرده است یا خیر»، گزارش به‌روزرسانی‌شده می‌گوید.

با وجود ابهام، شواهد فیزیکی بازیابی‌شده از کف دریا، از جمله ترک‌های میکروسکوپی و یک 2.5-degree plastic deformation, نشان می‌دهد میله پیش از شکست نهایی تحت تنش عظیمی بوده است.

{{AD}}

عملیات پروازی و خلاصهٔ حادثه

جدول زیر جزئیات عملیات مشخص و وضعیت کنونی ناوگان Airbus H160 را پس از این حادثهٔ بی‌سابقه برای این نوع نشان می‌دهد.

{{AD}}

ناوگان جهانی زیر ذره‌بین

این حادثه فراتر از سواحل برزیل بازتاب گسترده‌ای داشته است. Airbus Helicopters و European Union Aviation Safety Agency (EASA) از آن زمان یک Emergency Airworthiness Directive (EAD) صادر کرده‌اند که تعویض سر میله‌های تغییر گام روتور اصلی در تمام H160هایی را که به 165 ساعت پرواز رسیده‌اند، الزامی می‌کند.

برای Airbus، این فرود اضطراری لحظه‌ای تلخ برای جدیدترین پرچم‌دارش است. شرکت تأکید دارد که ایمنی «اولویت مطلق» آن است در حالی که علت اصلی در دست نهایی‌شدن است.

«هدف اصلی ما اطمینان از ادامهٔ حمل‌ونقل ایمن هر فردی است که با هلیکوپتر Airbus پرواز می‌کند،» سازنده در زمان انتشار سرویس بولتن هشدار اضطراری اعلام کرد. «به‌همین‌دلیل است که ما تعویض این قطعه را الزامی کرده‌ایم در حالی که علت شکست هنوز در حال بررسی است.»

تحقیق اکنون به عوامل انسانی در آشیانه می‌پردازد. H160 شاهکاری از مهندسی دیجیتال است، اما همان‌طور که تصاویر CENIPA نشان می‌دهد، حتی پیشرفته‌ترین ماشین‌های فلای‌بای-وایر نهایتاً در اختیار دستانی هستند که از آن‌ها نگهداری می‌کنند.